Articles

Misofonie

In Persoonlijks, Qualen, Simpel schrijfwerk on 27 mei 2012 by Marjolein Stam getagged: , , , , , , , , , , , , , ,

Telkens weer sta ik versteld van het aantal bezoekers dat even aan de Stamtafel plaatsneemt. Waar ik soms ook versteld van sta, is dat mensen blijkbaar liever over misofonie lezen dan over vlinders: de tag ‘Qualen’ staat hoog in de bezoekersaantallen. Anderzijds begrijp ik dat ook wel: misofonie is onbekend en als je er last van hebt, kan het de hel op aarde zijn. Juist doordat het onbekend is, denk je van jezelf dat je gek wordt, want wie wordt er nu razend omdat zijn of haar kinderen krakend van hun chips genieten? Wat stelt dat nou helemaal voor?!? Helaas stelt dat een heleboel voor: je kunt ze wel wat aandoen …

In mijn familie lijden de vrouwen in meer of mindere mate aan misofonie. Dat betekent dat ze overgevoelig zijn voor eetgeluiden van anderen. Misofonie is niet te vergelijken met tinnitus (piepende oren), maar heeft wel raakvlakken met hyperacusis (overgevoeligheid voor geluiden in het algemeen). Mensen met misofonie hebben vaak ook hyperacusis en zijn ‘vatbaarder’ voor het krijgen van tinnitus. Dat zijn zo’n beetje de enige vaste bekende gegevens. Er is nog weinig bekend over hoe misofonie werkt, maar het is vooralsnog onder de psychiatrische aandoeningen gerangschikt. Misofonie heeft veel compulsieve (dwangmatige) aspecten.

Ik spreek hier alleen vanuit eigen bevindingen, die niet wetenschappelijk onderbouwd zijn, maar die wel wetenschappelijk verklaard kunnen worden als je het vergelijkt met onderzoek met ratjes.
Hoe maak je een rat verslaafd? Zet hem in een kooitje met een pedaaltje waarop hij moet trappen om een drug te krijgen. Het ratje weet binnen de kortste keren hoe het aan de drug moet komen en erger: het raakt binnen nog kortere keren zwaarder verslaafd: het heeft telkens meer nodig. Dit zijn onderzoeken waar de meeste wetenschappers die zich met neuroscience bezighouden, bekend mee zijn. De rat of muis heeft namelijk een aan de mens verwant werkend lijfje, alleen gaat alles wat sneller. Een zwangerschap duurt 9 weken, zelfstandig eten, leren lopen e.d. gaan evenredig veel sneller dan bij de mens. Qua aangeleerd gedrag zijn de overeenkomsten frappant; van een rat die verslaafd gemaakt wordt, kan men de mate van het verslavingspatroon van de diverse drugs voor de mens afleiden. Mijn relaas heeft alleen qua conditionering met deze bewezen wetenschap te maken, maar bestaat verder enkel uit eigen ervaringen en conclusies.

Een feitelijke overeenkomst van misofonie met de ratjes is het vermijdingsgedrag dat vertoond wordt als deze nare sensatie door lijf en brein raast. Als bij mij de misofonie erg hevig is, heb ik meestal ook last van hyperacusis. Dan hoor ik de kraan druppen en slaap ik slecht als regendruppels op mijn ramen tikken. Van een tikkende klok word ik dan stapelgek, terwijl ik die normaal gesproken niet eens hóór.
Ik weet niet waardoor het komt, maar de laatste tijd is mijn misofonie erg hevig. Misschien doordat ik me niet heel stabiel voel, vaak verdrietig ben, veel pijn heb? Terwijl ik best kan verklaren hoe het werkt, helpt dat niet als ik reclame met krakende eters zie en hoor, of als ik bij de supermarkt een puber met kauwgom hoor klappen. Dat laatste geluid doet zelfs fysiek pijn in mijn oren en ik wens de puber binnensmonds vaak iets heel onaardigs toe. Die enorme woede is sterker dan ikzelf ben. Omdat het pijn doet. Omdat het me confronteert met mijn misofone gekte. Dat vooral …

Ooit is dit ontstaan, in de adolescentie, als een vorm van walging. Die vragenlijsten van het AMC van destijds hebben er fors ingehakt: walg je van dingen (zo ja, welke), pulk je aan gezicht of aan haren? Ik pulk m’n hele leven al aan puistjes, ik trek dwangmatig die ene zwarte haar uit mijn arm en ik frunnik altijd met en in mijn haren. Ik griezel van een heleboel dingen – het walgingsscala is groot. Ook ben ik verslavingsgevoelig – na 1½ jaar niet roken moet ik mezelf nog elke dag bedwingen om niet opnieuw te gaan roken. Die strijd blijft.

In die dingen ligt ergens het hoe en wat begraven, de walging van specifiek eetgeluiden en de enorme woede die daarmee gepaard gaat. Waarom ik zo razend word? Dat weet ik eigenlijk niet … Ik denk uit onmacht, schaamte, schuldgevoel. Ik wil niet ‘gek’ zijn en al helemaal niet woedend gek. Razend van woede ben ik bang voor mezelf, voor deze gedachten en gevoelens. Voor het gemakkelijk verslaafd raken, terwijl dat toch erfelijk bepaald lijkt. Maar mijn broertje draaide meer rondjes met en in zijn haar dan ik, maar die heeft geen misofonie. Waarom ik dan wel?!?

Omdat er ergens in mijn brein een foutje is ontstaan. Een stomme, onnozele ‘afwijking’ die je stapelgek maakt als iemand vrolijk krakend chips eet.
Voor een misofoniepatiënt is daar niets vrolijks aan – hij wordt geconfronteerd met iets waar heel, heel moeizaam grip op te krijgen is. Hij zit als een rat in de val en moet uit alle macht dat pedaaltje niet raken, want dat triggert nou juist die afschuwelijke sensatie en de enorme razernij.

Je spreekt jezelf relativerend toe: kanker is erger, of ALS. Natuurlijk is dat erger, en dat heb je gelukkig niet – je hebt ‘alleen maar’ misofonie …

Advertenties

Eén reactie to “Misofonie”

  1. Marjolein,
    Je verhaal is voor mij heel begrijpelijk. Ik herken mezelf hierin en velen met ons. Wordt het niet tijd om eens met elkaar (dus mensen met misofonie) in contact te komen? Ik heb een meldpunt in het leven geroepen. Misschien heb je ook behoefte om met mensen in contact te komen en elkaar te ondersteunen. Meldpunt hogoflow.nl/fobie.html

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: